De website van 2 Meter Sessies maakt gebruik van cookies. Klik hier om te lezen wat dat voor jou betekent.

27 november 2011

Wat betekent het einde van KinkFM voor het alternatieve radiolandschap in Nederland?

Tot 1 oktober j.l. was 2 Meter Sessies dagelijks te horen op de radio bij KinkFM. Daarna niet meer: de moedermaatschappij van het radiostation, Veronica Holding a.k.a. V-Ventures, besloot de pijp aan Maarten te geven. Na 16 jaar werd de stekker er uit getrokken, het station geëxecuteerd. In 2 Meter de zondag in probeert Jan Douwe Kroekse, jarenlang dj op KinkFM, aan de hand van gesprekken met ex-Kinkers er achter te komen waar het misging én of er überhaupt nog wel plek is voor een alternatief radiostation in Nederland.

Door Jan Douwe Kroeske

Of ik KinkFM mis? Die vraag wordt me regelmatig gesteld. En mijn antwoord is sinds 1 oktober eigenlijk niet anders: ja en nee.

Ja, omdat radio maken een geweldig vak is. En 2 Meter was en is mijn manier om nieuwe muziek en nieuwe namen aan de luisteraar te brengen, man dan wel vrouw.
Nee, omdat KinkFM op leidinggevend en marketingtechnisch niveau zo beroerd was dat het de hoogste tijd was geworden om de bezem er door te trekken. Kon het nog anders of moest er een eind aan gemaakt worden? Het werd het laatste. En dus kreeg Kink een lelijke ondergang.

Zo’n einde is natuurlijk gek, want het was nooit zo bedoeld door de mensen die er in 1995 mee begonnen: Jan Hoogesteijn, Rob Stenders, Joop van der Eijden, Edwin Evers en Arjen Grolleman. Die verdienen dan ook een standbeeld!

Wat die early adaptors wilden was het Studio Brussel van Nederland maken. Hoewel de aanzet goed was, en sommige momenten in 16 jaar KinkFM historisch waren, moet ik toch constateren dat de goede bedoelingen van een stel liefhebbers uiteindelijk op een sneue manier is stopgezet door een groepje afstandelijke bestuurders die in het Olympisch Stadion van Amsterdam V-Ventures zitten te zijn.

In deze zondagbijlage op de website van 2 Meter Sessies een poging om te omschrijven wat Kink heeft nagelaten. Ontbreekt er nu zoiets als een alternatief radiostation? Of is een online muziekdienst als Spotify dé oplossing voor al uw en mijn ontbrekende radiowensen?

Een andere vraag die daar vervolgens uit voortvloeit: Heeft KinkFM met haar exit niet gewoon het goede voorbeeld gegeven? Staat de tijdsgeest nog wel toe dat er op een ouderwetse manier radio wordt gemaakt? Immers: als je echt van deze snelle tijd wilt zijn, dan moet je al het popnieuws, festivaljournaals, kwisjes, sidekicks en exclusieve premières overboord gooien, want op snelheid worden we voortdurend ingehaald door het wereldwijde web.

Dit verhaal geeft mij in ieder geval weer even de gelegenheid om te vragen hoe ’t gaat met een aantal van mijn ex-collega’s. Ik weet dat een aantal van de ex-Kinkers achter de schermen werkt bij Radio Veronica (geen V-Venture-onderneming!), een enkeling richting Publieke Omroep is gegaan en dat vier ex-Kinkers met Pinguin Radio direct in een ander radio-avontuur zijn gedoken.

En weer anderen zijn gewoon aan het afkicken. Resetten mag u ook zeggen. Misschien is dat ook wel wat ik zelf aan het doen ben: me aan het voorbereiden op een volgende radio-avontuur.



GEWOON VERLOREN
Zendermanager Jantien van Tol is een van die resetters. Sinds 1 oktober is ze werkloos en dus aan de uitkering.

“Ik mis de muziek van Kink, de gezelligheid, de mensen; eigenlijk mis ik alles,” vertelt Jantien. “De drive was geweldig. Kink was uniek.”

“Of ik het met je eens ben over het gebrek aan leiding en marketingvisie door de mensen van Veronica, nu V-Ventures? Ik denk dat het bedrijf Veronica heel erg veranderd is. Vroeger waren het vooral mensen die graag radio maakten. Het liefst zo spannend en verrassend mogelijk. Nu is het een investeringsmaatschappij geworden waarbij wij als Kink gewoon niet meer in het palet aan investeringen pasten. Wij hebben dus gewoon verloren…”

In juni van dit jaar nam het vergaderende kartel in Amsterdam de beslissing om geen geld uit te geven voor een FM-frequentie.

Jantien van Tol daarover: “Het feit dat het FM-kavel A4 zo duur was, is volgens mij gewoon een kapstok geweest om het einde van Kink aan op te hangen. Wellicht was het onderwerp ook gewoon te moeilijk voor de mensen in Amsterdam. Dat hele loven en bieden op een radiofrequentie, het lobbyen met al die partijen, dat is ook een vak apart, dus wellicht te ingewikkeld voor ze. Andere kant is natuurlijk dat Kink in een vreemde tijd is opgeheven. Er lag een grootse toekomst voor het station: internetmogelijkheden, luistercijfers, markt-aandeel, reclame-inkomsten: alles steeg. Ik zou zeggen dat de stekker er op een verkeerd moment is uitgetrokken. Maar wat je ook moet constateren, is dat het maar mooi 16 jaar heeft mogen duren…”

KINKTV
In een van mijn gesprekken met V-Ventures-voorman Guido van Nispen werd me duidelijk dat er gewoon niet genoeg geld binnen kwam. Want de kosten voor Kink waren met de jaren opgelopen, veroorzaakt door nieuwe vormgeving en een dure campagne via het daarvoor speciaal bedachte KinkTV.

Ik heb er zo mijn gedachten bij.

KinkTV, een speeltje van V-Ventures, moest de populariteit en dus luisterdichtheid van KinkFM verbeteren. Jonge enthousiaste studenten mochten met een camera en montagefaciliteiten gaan spelen en dat zou dan de ondersteuning moeten opleveren voor de groei van Kink op het internet!

Tja, je kunt er ook gewoon naast zitten.

Van Tol: “KinkTV werkte niet. De campagne was gewoon mislukt, het geld werd afgeschreven. En KinkFM uiteindelijk dus geëxecuteerd.”.

ZOEKENDE
Volgens de ex-zendermanager zijn muziekliefhebbers zoekende. Regelmatig krijgt ze nog reacties van mensen die boos zijn dat zo’n station als Kink er niet meer is. De radiodiversiteit lijkt verschraald. Wat is er toch gebleven van de stellige overtuiging van al vier minister en staatssecretaressen die roepen dat Nederland een divers radioklimaat heeft? Zouden die overheidsdienaars wel weten hoe je het woord schrijft?

Jantien van Tol is nog steeds aan het bijkomen van de klap. Vooral de laatste twee jaar waren zwaar, haar collega Arjan Grolleman kwam om het leven bij een huiselijk ongeluk. Ze denkt momenteel na over mooie radio en doet hier en daar wat masterclasses.

3FM-LIGHT
Ex-dj Henk Kanning ging een dag of drie na de Kink-begrafenis richting 3voor12 van de VPRO, maar is al weer op zoek naar een andere werkgever.

“Ik wil meer in de muziek bezig, ben met Hedon Zwolle aan de slag, schreef afgelopen vrijdag mijn eerste recensie voor OOR en kijk goed om me heen,” aldus Kanning.

Wat mist hij vooral na het wegvallen van KinkFM?
“De scherpte op de avond van Kink,” zegt Kanning resoluut. “Die avondprogrammering gaf net wat meer dan de dagprogrammering. We konden op de avonden de puristen bedienen. Dat was uniek en voor mij een erge misser.”

Het is het gevaar van ieder radiostation: geleidelijk aan weglopen van je missie. Bij KinkFM werd het woord Alternative weggeschroefd en bleef KinkFM over. Maar waar stond ’t voor? Was Kink een beetje 3FM-Light aan het worden?

Kanning: “Op sommige vlakken wel. Ik denk dat we te veel hebben blindgestaard op luistercijfers en marktaandelen. We hielden wel luisteraars vast, maar de plaatjes waarmee we ons konden onderscheiden werden wel minder.”

Henk bedoelt eigenlijk te zeggen dat we inderdaad 3FM Light aan het worden waren:
“Maar goed, een verkeerde richting dus. Dat durf ik hardop te zeggen. Ik weet wat het is om bij 3FM te werken. De uniekheid van Kink was vooral Leon Verdonschot, New Music en 2 Meter. De avondprogrammering dus. Ik zou zelf liever een Lucky Fonz draaien dan een Lenny Kravitz. Er zijn namelijk al een stuk of vijf stations die Kravitz draaien. Je zult je stempel moeten zoeken in de dingen die niet gedraaid worden door die anderen.”

Nogmaals: Kink koos de verkeerde strategie, maar is het daarom ook terecht uit het radiolandschap gevallen?
Kanning: “Ik denk dat als we meer ruimte hadden gehad van de heren V-Ventures, dan hadden we meer kunnen doen, zoals je publiek oproepen om er geen genoegen mee te nemen. Voor mij had V-Ventures het door mogen doen tot 1 januari. Ik denk dat we dan meer kans hadden gehad om een goed alternatief op te zetten. Aan de andere kant waren de laatste weken wel gewoon het bloody einde. De boel had vanwege de sfeer al eerder op slot gemogen. Als je op Death Row zit, wat heeft het dan nog voor zin…”



MEER BOOS DAN EMOTIONEEL
Het einde van een radiostation is natuurlijk nooit leuk. Toen Radio Veronica in augustus 1974 de lucht uit moest, deed programmaleider Rob Out een toespraak die half Nederland deed huilen. Toen KinkFM op 30 september 2011 het licht uit deed werd er volgens mij niet heel veel gehuild in Nederland. Maar dat kwam vooral door het geringe aantal Nederlanders dat naar Kink luisterde…

In de studio waren wel veel tranen. Collega Frank Brinkhuis kwam naar me toe en vroeg me met rode ogen waarom ik “verdomme toch zo nuchter en ongeëmotioneerd was gebleven”.
Ik heb ‘m in de ijzige rust van een stilgevallen zender gezegd dat ik meer boos dan emotioneel was, omdat het echte verhaal heel anders was. Het verhaal over V-Ventures-mensen die niets met radio hadden maar gewoon een commissariaatje doen. En dat ik wel vaker dat soort momenten en mensen tegen het lijf was gelopen…



PINGUIN RADIO
Met drie andere Kinkers (Flip van der Enden, Diederik van Zessen en Baz Barnasconi) is Erwin Vogel (in het dagelijks leven eigenaar van Pinguin Tune Support) op 1 oktober begonnen met Pinguin Radio. Precies 6 uur na het overlijden van KinkFM was Pinguin Radio on air. Zonder kabel of FM, gewoon via een Internetstream.

Erwin Vogel vertelt: “Puur uit idealisme ben ik, zijn wij, begonnen met Pinguin Radio. Want er is zoveel mooie muziek die niet gehoord wordt. Ik wil niet perse alternatief zijn, ik wil in de eerste plaats niets uitsluiten. Dát moet een radio-zender in mijn ogen in de eerste plaats zijn. Het was natuurlijk te gek voor woorden dat KinkFM na 16 jaar, ik herhaal na 16 jaar, voor anderhalf miljoen euro per jaar niet een kans heeft gekregen op het op het echte speelveld, met een FM-frequentie dus. De moedermaatschappij V-Ventures heeft echt niets betekend in die poging om Kink naar een hoger niveau te tillen.”

Wat geweest is, is geweest.
Vogel: “Daarom gokken wij op een andere werkwijze. Ik denk dat de digitale distributie, internetradio dus, het gaat worden voor de toekomst.”

Of er iets mist met het wegvallen van Kink?
Vogel: “Ik ben zo druk bezig met andere dingen, waaronder het eigen radiostation, dat ik het eigenlijk alleen maar als prettiger ervaar dat Kink er niet meer is. Pinguin Radio moet voor iedereen een genot zijn, er moet een muzikaal spanningsveld ontstaan. Iets dat bij Kink natuurlijk ook al lang verdwenen was. Maar ik vind dat dat ook een verantwoordelijkheid is die de leiding van KinkFM had moeten nemen. V-Ventures heeft zich daar schromelijk in laten kennen. Kink mis ik dus niet, voor mij gaat het dus eigenlijk gewoon door!”

Op de vraag wie betaalt, vertelt Vogel dat twee gefortuneerde Kink-luisteraars zich hebben opgeworpen om het Pinguin-avontuur te starten en het minstens 2 jaar een kans te geven.
Vogel: “Dan moet ’t in de top tien van internet-radiostations staan. Geestelijk is het dan een succes, zakelijk weet ik niet.”



Lees meer op 2metersessies.nl over:

Alle artikelen in de categorie Zondagbijlage




  • Janjacobs

    Arjan Grolleman? Jan Douwe, je weet toch wel de naam van je te vroeg overleden collega?

    Ik vind je vraagstelling een beetje preken voor je eigen parochie.
    Kink deed het, mede door beter naar de luisteraar te luisteren, het beter in de luistercijfers. In jouw ogen wellicht 3FM-light, maar schijnbaar zat men er op te wachten. Herkenbaarheid heb je nodig om daarnaast met verassingen te komen. Dat heeft KinkFM in mijn ogen heel goed gedaan.